23 Kasım 2017 Perşembe

Tanıtım

6649 defa okundu

“Herbarium” latince kökenli İngilizce bir kelime olup “kuru bitki koleksiyonlarının muhafaza edildiği yer” anlamına gelir. Diğer bir ifadeyle herbaryumlar bitki kütüphaneleridir. Bu işe asırlar önceden(1600’lü yıllar) başlayan ülkelerin pek çoğunda büyük herbaryumlar mevcuttur. Dünya genelinden toplanan bitkilerin muhafaza edildiği herbaryumlara sahip ülkelerin basında İsviçre ve İngiltere gelmektedir. Bu gibi ülkelerde örnek sayıları 450-600.000 ‘a ulasan dev herbaryumlar vardır. Ülkemizde de bazı resmi kuruluşların yanı sıra Biyoloji bölümlerinin; ayrıca Ziraat , Eczacılık ve Orman Fakültelerinin de önemli herbaryumları mevcuttur. İstanbul Üniversitesi Fen, Eczacılık ve Orman Fakülteleri’nin herbaryumları Ülkemizin önemli herbaryumları olup, bunu Ege, Ankara, ve Gazi Üniversiteleri herbaryumları izler. Bu herbaryumlarda bitki örneği sayısı 25-75 bin arasında değişir. Araştırıcıların konularına göre toplanan bitkiler; sistematik, tıbbi, zirai, coğrafi vb. amaçlı olabilmektedir. Süleyman Demirel Üniversitesi’nde ise daha ziyade Dogu Anadolu ve Göller Bölgeleri’nin bitkilerini ihtiva eden yaklaşık 2300 türe ait 7.000’i teşhisli olmak üzere 14.000 örneği bulunan bir Herbaryum bulunmaktadır.

Botanik bahçesi ise; Dünya ve Türkiye bitkilerinin yetiştirildiği ve sergilendiği bilimsel bir açık hava müzesidir. İzmir, İstanbul ve Ankara’daki Fen Fakültelerinin botanik bahçelerinin Avrupa veya ABD’deki Botanik bahçeleri kadar bitki türü bulundurmamakla beraber yine de ülkemiz için önemli merkezlerdir. İlk botanik bahçesi yaklaşık 2300 yıl önce Atina’da kurulmuştur. Avrupa’da 15.y.yılda çok sayıda botanik bahçesi kurulmuştur ve hala kurulmaktadır. Türkiye 1950’li yıllarda bir kaç girişimde bulunmuş, çoğunluğu başarısızlıkla bitmiştir. Son zamanlarda Harran, Dumlupınar, Çukurova Üniversiteleri gibi bazı üniversitelerde botanik bahçeleri kurulmasına dönük girişimler olmuştur. Ancak bu üniversiteler parasal destek bulmakta zorlanmaktadırlar. Merkezimize bağlı Süleymen Demirel Üniversitesi Botanik Bahçesi Süleyman Demirel Üniversitesi ve Isparta Valiliği’nin ortak çabaları sonucunda 1997 yılında kurulmuştur.

Dünya’da artan nüfus ile birlikte gelişen ve genişleyen endüstri çevre sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Özellikle küresel ısınmadan kaynaklanan iklim değişimi etkilerinin görülmeye başlandığı son zamanlarda ülkemizde dahil birçok ülke Dünyamızın geleceği için bir şeyler yapma gerektiği paydasında birleşmiş ve çevresel konularla ilgili pek çok uluslararası sözleşmelere (Bern, CITES, Rio sözleşmeleri vb.gibi) imza atarak taraf olmuştur. Bu antlaşmalarda her ülkenin bitkilerini ve hayvanlarını diğer ülke halklarının da görmeye hakkı olduğu ve biyolojik çeşitliliği korumada da ülkeler arası yardımlaşma yapılabileceği öngörülmektedir. Botanik bahçelerinin diğer bir özelliği de nesli tükenmekte olan bitkilerin nesillerinin devamını sağlamaktır.

Ülkemiz tüm Avrupa kıtasına eşit seviyede bitkisel çeşitliliğe sahiptir. Meyve ağaçlarımızın yaklaşık % 70’ini oluşturan Gülgiller (Rosaceae) ve Tıbbi ve Aromatik bitkilerin en önemli grubu olan Ballıbabagiller (Labiatae) familyalarının gen merkezi Akdeniz Bölgesidir. Akdeniz İklimi ile İç Anadolu Karasal İklimi geçiş noktasındaki Göller Bölgesin’de buluna Isparta İli, Toros kuşağındaki dağlık jeomorfolojik yapısı ve sahip olduğu gölleri dolayısıyla biyolojik çeşitlilik bakımından oldukça zengindir. Isparta İli’nin bitki türü sayısı 2300 civarında olup, bunların yaklaşık olarak 190 tanesi tıp vb gibi sektörlerde kullanılabilen ticari değeri olan türler oluşturmaktadır. Türkiye Akdeniz, Iran-Turan ve Avrupa-Sibirya bitki coğrafyası bölgelerinin kesişim yerinde bulunduğundan biyolojik çeşitliliği oldukça yüksektir. Bunlardan en çok bitki çeşitliliği Iran-Turan bölgesindedir. Bunu Akdeniz bölgesi izler. En az çeşidimiz ise Avrupa-Sibirya Bölgesindedir. Isparta Iran Turan ile Akdeniz Bitki Coğrafyası Bölgelerinin geçiş bölgesinde yer almaktadır. Dolayısıyla Süleyman Demirel Üniversitesi Botanik Parkı her iki bitki coğrafya bölgesinin türlerinin kolaylıkla yetiştirilebileceği bir konuma sahiptir.

S. Demirel üniversitesi Orman Fakültesi, Isparta Mülkiyeti Isparta Valiliği’ne ait olan 257.180.50 m² bahçenin 1996 yılında proje çalışmalarına başlanmış ve mimari projesi yaptırılmıştır. Buna göre bahçenin bölümleri; Arboretum, Seralar(Tropik Bitkiler Serası, Yerli Bitkiler Gösteri Serası ve üretim Serasi), Yaprak Döken ve Dökmeyen Orman Ağaçları Parselleri, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler, Rosaryum (Yerli ve yabancı gül çeşitleri), Sistematik ve Coğrafi Bölüm, Geofit (soğanlı, yumrulu, rizomlu bitkiler )Bahçesi, İbreli Orman, Doğal ve Kültür Yer örtücüler; Yabani Meyve Ağaçları Bahçesi; Kaya Bahçesi; çit ve Sarmaşık Bitkileri, Endemik Bitkiler (Dünya’da sadece Türkiye’de yetişenler), müze, İdari bina (500 m²), satış büfeleri, otopark ve seyir alanından ibarettir. Bahçe S. Demirel üniversitesi Rektörlüğü ile Isparta Valiliği arasında 20.04.1998 ve 25.03.2002 tarihli işbirliği protokolleri ile resmen kurulmuştur.

Alt yapı çalışmaları: Bahçede idari binamız, muhtelif derinliklerde havuzlarımız ve önünde havuzların gideri ile sulanan bataklık alanlarımız mevcuttur. Bahçenin dış ihatası (genelde tel örgü) tamadır. Giriş kapısı, asfalt yollar (yaklaşık 1/3’ü) ve seyir alanı yapılmıştır. Sulama ve aydınlatma sistemleri kullanılan alanlar için büyük ölçüde yeterlidir. Bahçe arazisinin yaklaşık yarısı kullanım halindedir. Havuz kısımları için tahliye isini görecek 2 pompa bulunmaktadır. Bitkilendirme çalışmaları: Bu parsellerden Arboretum, Orman ağaçları, Rosaryum, Geofit bahçeleri ve çitler tamamlanmak üzeredir.

Bahçedeki bitkisel materyal ana hatlarıyla şöyledir:

Eğreltiler 2, Açık tohumlu 33, İki çenekli 379, Tek çenekli 170 çeşit.

Orman ağacı 55, meyve ağacı 30 (sadece çift çenekliler), yer örtücü 99, tırmanıcı (sarılıcı; tamamı iki çenekli) 22, geofit 183 (İki çenekli 18, tek çenekli 165), tıbbi–aromatik 167 ( İki çenekli 152, 15 tek çenekli), otsu 448 (278 İki çenekli; 170 tek çenekli) taksondur. Genel toplam takson.sayısı 584 tür.  

İLETİŞİM

Adres

SDÜ Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi, Doğu Kampüsü, 32100, Isparta

 

Telefon

Merkez Müdürü: 0 246 211 31 50

Merkez Müdür yardımcısı: 0 246 211 31 84

Sekreter: 0 246 237 01 71